Bouvet
Koyda dönerken bir mayına çarptı. Yaklaşık iki dakikada alabora oldu; mürettebatından yaklaşık 660 kişi onunla birlikte denizin koynuna gömüldü.
Müzedeki yeri →Özel bir sergi · Bir zafer günü
Nusret mayın gemisinin ve Çanakkale Deniz Zaferi'nin hikâyesi
Çanakkale · 7–8 Mart 1915 gecesi
Projektörler suyu ak kılıçlar gibi biçiyordu. Aralarından, bütün fenerleri söndürülmüş, her sesi bir fısıltıya inmiş küçük bir gemi süzüldü; güvertesinde yirmi altı mayın, dümen suyunda bir milletin kaderi.
Nusret'le geceye çıkBouvetDretnot öncesi zırhlı · 1915
NusretMayın gemisi · 1915 · yaklaşık 40 m · lights out
Nusret'in 26 mayınlık hattı
Burada yatıyor
Bouvet
Derinliği bilinmiyor · Çanakkale
Bouvet, 600'ü aşkın mürettebatıyla birlikte Erenköy Koyu'nda yatıyor
Top yok. Şan şöhret yok. Yalnızca karanlık, sessizlik ve bir avuç denizcinin yüreği.
Mart 1915'te Akdeniz'in o güne dek gördüğü en büyük donanma Çanakkale Boğazı'nın ağzında yatıyordu: İngiltere'nin ve Fransa'nın zırhlıları, savunanların sayamayacağı kadar çok top. Planları basitti. Tabyaları dövecek, mayınları tarayacak, buhar gücüyle İstanbul'a dek yol alacak ve Osmanlı'nın savaşını tek hamlede bitireceklerdi.
Boğaza bakan tepelerde Osmanlı subayları düşmanı gün be gün izledi ve bir şey fark etti. Büyük zırhlılar tabyalara ateş ettikten sonra hep Erenköy Koyu'nun aynı sularında dönüyordu. O sulara hiç mayın dökülmemişti; bu yüzden düşmanın mayın tarayıcıları orayı hiç taramıyordu.
7 Mart gecesi küçük mayın gemisi Nusret halatlarını çözdü. Köprüüstünde Yüzbaşı Hakkı Bey, mayınların başında mayın subayı Nazmi Bey duruyordu. Bütün fenerler söndürüldü. Emirler ağızdan kulağa, fısıltıyla geçti. Güvertede yirmi altı mayın yatıyordu; tek bir düşman mermisi onları bulsa, gemiyi de içindeki her canı da yok etmeye yeterdi.
Bütün gece projektörler boğazı taradı; kapkara suyu kesen uzun, ak bıçaklar gibi. Boğazın ağzında düşman muhripleri nöbetteydi. Nusret, düşmanın kendi sandığı sulara doğru yol almayı sürdürdü; karanlık bir denizde karanlık bir gölge. Öyle yaklaştı ki mürettebatı, durdurmaya geldikleri donanmanın ışıklarını görebiliyordu.
Erenköy Koyu'nda mürettebat mayınları teker teker kıçtan suya yuvarladı. Mayın tarayıcıların aradığı gibi boğazın enine değil; kıyı boyunca, tam zırhlıların döndüğü yerde, tek ve sessiz bir hat halinde. Yirmi altı şıpırtı. Yirmi altı kez tutulan nefes.
İşini bitiren Nusret pruvasını eve çevirdi ve gün ağarmadan döndü. Gelişini gören olmamıştı. Gidişini de gören olmadı. Koyun durgun sularının altında yirmi altı mayın karanlıkta bekliyordu ve düşman orada olduklarını bilmiyordu.
Serginin bir köşesi
Nusret gemisinin hayatından sayfalar, bir vardiya zabitinin kaleminden.
Nusret seyir defteriMayın gemisi
Nusret
1915
Erenköy Koyu kıyısı boyunca, kimsenin bakmayı akıl etmediği yerde tek bir hat.
On gün sonra
Donanma tabyaların işini bitirmek için bütün gücüyle boğaza girdi. Öğleden sonra zırhlılar, hep yaptıkları gibi, Erenköy Koyu'nda dönmeye başladı.
Koyda dönerken bir mayına çarptı. Yaklaşık iki dakikada alabora oldu; mürettebatından yaklaşık 660 kişi onunla birlikte denizin koynuna gömüldü.
Müzedeki yeri →Öğleden sonra bir mayına çarptı ve tabyaların toplarının altında çaresiz kaldı. Terk edilen gemi akşam battı.
Müzedeki yeri →Irresistible'a yardıma gönderildi; aynı hattan bir mayına çarptı. Mürettebatı tahliye edildi, gemi gece battı.
Müzedeki yeri →Bir muharebe kruvazörüydü; bir mayına çarpıp ağır yara aldı. Boğazdan ancak güç bela çıkabildi.
Akşam olduğunda taarruz durduruldu. İstanbul'a yelken açacak olan donanma, boğazı denizden geçmeyi bir daha asla denemedi.
Bayraklar donandı
Nusret, Milletlerarası İşaret Kodu'yla harf harf yazıldı; tıpkı baştan kıça bayraklarla donanan bir gemi gibi. Tek başına çekildiğinde ne dediğini okumak için bir bayrağa dokunun.
Deniz yolu kapanınca İtilaf devletleri karaya yöneldi. 25 Nisan 1915'te Gelibolu Yarımadası'na çıktılar ve sekiz korkunç aylık bir harekât başladı.
Nusret yaklaşık 40 metre boyundaydı. Topuyla tek bir gemi batırmadı, tek bir düelloya girmedi; yine de o tek gecelik işi, boğaz boyunca dizili bütün tabyaların toplarından fazlasını yaptı.
Türkiye her 18 Mart'ta Çanakkale Deniz Zaferi'ni anar. Nusret'in birebir boyutlu bir eşi bugün Çanakkale'de duruyor ve onu görenler, ne kadar küçük olduğuna hep şaşırıyor.
Küçük bir gemi, karanlık bir gece ve kimsenin aramadığı bir mayın hattı. On gün sonra dünyanın en güçlü donanması geri döndü.
Hikâyeyi okuyun →Bir denizci köşesi
Sekiz çan vardiyayı bitirir. O gün denize açılan her mürettebat ve o günden beri tutulan her vardiya için çalın.
Çana dokunun
Şafaktan önce döndü ve o koca donanmada kimse onun orada olduğunu hiç bilmedi. Ta ki koy cevabını verene dek.
Her yıl 18 Mart günü anılır