EN

Liman reisinin defterindeki her gemi burada. Birinin adını söyleyin, dürbün onu bulsun.

Deneyin

Kırlangıç

Her bordada on kürek ve tek bir beyaz yelken kanadı. Rüzgâr latin yelkenini doldurup kürekler denizden kalktığında, adını aldığı kuş gibi, kırlangıç gibi suyun yüzünde süzülürdü.

Çizim MasasındanBir Gemi İnşa Mühendisinin Gözüyle
Kırlangıç ne kadar büyüktü?

Osmanlı donanmasının en küçük ve en çevik kadırgası: her bordada on kürek, tek bir latin yelken ve pruvasında bir mahmuz. Kaptan-ı Derya'nın emirlerini zamanının bütün gemilerinden daha çabuk ulaştırırdı.

Donanmanın kırlangıcı

Kırlangıç, küçük kırlangıçtan büyük kadırga ve baştardaya uzanan Osmanlı savaş kadırgası ailesinin en küçüğüydü. Hafif ve hızlıydı; donanmanın önünde keşfe çıkar, düşman kıyılarına akın eder, Kaptan-ı Derya ile filoları ve payitaht arasında haber taşırdı. Her mevsim donanmadaki bütün gemilerden daha çok mil yol alırdı.

On kürek, bir yelken

Dar teknesinde her bordada on kürek oturağı vardı, her küreğe iki kişi düşerdi; bir de latin yelkenli tek bir direk. Yüze varan levendi savaşa giderken kürek çeker, varınca vuruşurdu. Rüzgâr çıktığında kürekler kanat gibi sudan kalkar, kırlangıç uçardı.

Ölçüler: Ali Can Ertuğrul, “Bir Osmanlı kadırgası: Kırlangıç’la uçmak” (İstanbul, 2013).

Zaman çizelgesi

  1. 1300'ler – 1700'lerKadırga ailesi Osmanlı donanmasının savaş filosunu oluşturur
  2. 16. – 17. yüzyılKırlangıçlar Tuna'dan Kızıldeniz'e keşif, akın ve haber gemisi olarak hizmet eder

Künye

Kırlangıç
Boy
17.27 m, artı 2.65 m mahmuz
En
3.18 m
Kürekler
her bordada 10, her küreğe 2 kişi
Arma
1 direk, 1 latin yelken
Silahlar
1 baş topu
Mürettebat
80 ila 105

Biliyor muydunuz?

  • Kırlangıç, kürekleri havada ve yelkeni açıkken denizin üstünde süzülen bir kırlangıca benzerdi; adı buradan gelir.
  • Osmanlı gemi ustaları onu oranla yapardı: tekne boyunu beşte birlere, beşte birlerin de beşte birlerine bölerlerdi.
  • Hep tek bir standart boyda yapılırdı: her bordada on kürek oturağı.

Bağlantılı gemiler